{"id":1471,"date":"2018-02-01T13:43:43","date_gmt":"2018-02-01T18:43:43","guid":{"rendered":"https:\/\/wordpress.clarku.edu\/guerguerianarchive\/?page_id=1471"},"modified":"2018-11-30T17:52:38","modified_gmt":"2018-11-30T22:52:38","slug":"edited-arm-materials-of-the-guerguerian-archive","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/wordpress.test.clarku.edu\/guerguerianarchive\/tr\/edited-arm-materials-of-the-guerguerian-archive\/","title":{"rendered":"III. Ermenice Malzemeler Hakk\u0131nda"},"content":{"rendered":"

Ar\u015fiv III\u2019de son derece zengin Ermenice belge ve d\u00f6k\u00fcmanlar bulunmaktad\u0131r. Bu malzemelerin \u00e7o\u011fu Bat\u0131 Ermenicesi ile kaleme al\u0131nm\u0131\u015f el yaz\u0131s\u0131 belgelerdir. Baz\u0131 belgeler ise Grabar olarak adland\u0131r\u0131lan Antik-Eski Ermenice ile yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ar\u015fivdeki en eski belge 1830\u2019lu y\u0131llara aittir. Bunlar Kyurin\u2018den (bug\u00fcnk\u00fc Sivas\u2019\u0131n G\u00fcr\u00fcn kazas\u0131), L\u00fcbnan Katolik Bzommar din okuluna g\u00f6nderilen mektuplard\u0131r ve baz\u0131lar\u0131 1914 y\u0131l\u0131na kadar gelmektedir. \u00c7o\u011funlukla Antik-Eski Ermenice ile yaz\u0131lm\u0131\u015f olan bu belgeler Kyurin Ermenilerinin g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131 konusunda \u00f6nemli bilgiler i\u00e7erir. Mektuplar, b\u00f6lgenin etnografik yap\u0131s\u0131, cinsiyet ili\u015fkileri, Katolik Ermenilerin di\u011fer Ermeniler ve din gruplar\u0131 ile ili\u015fkileri konusunda bilgi edinmek isteyen ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar i\u00e7in birincil el kaynak \u00f6zelli\u011fine sahiptir. Baz\u0131 mektuplarda, 1894-6 Abdul Hamid d\u00f6nemi katliamlar\u0131 hakk\u0131nda bilgi bulmak da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.\"\"<\/p>\n

\n

 <\/p>\n

Ar\u015fiv III i\u00e7indeki malzemelerin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131, uzun y\u0131llar \u0130stanbul Patrikli\u011fi yapan Zaven Yeghyayan\u2019a aittir ve soyk\u0131r\u0131m \u00f6ncesi, s\u0131ras\u0131 ve sonras\u0131na ait mektup ve belgeleri ihtiva etmektedir. Soyk\u0131r\u0131m \u00f6ncesi d\u00f6neme ait belgeler i\u00e7erisinde, 1913-14 y\u0131llar\u0131na ait b\u00f6lgelerden yollanm\u0131\u015f raporlar vard\u0131r. Raporlarda, Ermenilere y\u00f6nelik yap\u0131lan bask\u0131lardan s\u00f6z edilmekte, ayr\u0131ca toprak sorunu \u00f6nemli bir yer tutmaktad\u0131r. Yine \u00f6zellikle 1914 y\u0131l\u0131na ait raporlar\u0131n, Ermenilere y\u00f6nelik yakla\u015fmakta olan b\u00fcy\u00fck bir tehlike konusunda Patrikli\u011fi uyarmas\u0131 dikkat \u00e7eken bir husustur.<\/p>\n

Patrik Zaven\u2019in \u00f6zel ar\u015fivi de say\u0131labilecek bu malzemeler aras\u0131nda Ermeni askerlerin zor hayat ko\u015fullar\u0131, u\u011frad\u0131klar\u0131 bask\u0131lar ve \u00f6ld\u00fcr\u00fclmeleri konusunda bilgi veren mektuplar da vard\u0131r. T\u00fcm bu mektuplar, \u0130stanbul\u2019da bulundu\u011fu y\u0131llarda, 1916 y\u0131l\u0131nda Ba\u011fdat\u2019a s\u00fcr\u00fclmeden \u00f6nce g\u00f6nderilmi\u015ftir. 1915 y\u0131l\u0131nda Urfa\u2019dan gelen bir mektup burada bir \u00f6rnek olarak verilebilir. Urfal\u0131 bir Ermeni, Osmanl\u0131-T\u00fcrk otoritelerinden saklamay\u0131 ba\u015fararak g\u00f6nderdi\u011fi mektubunda, Urfa civar\u0131ndaki toplama kamplar\u0131n\u0131n durumu ve \u00c7ank\u0131r\u0131\u2019dan s\u00fcr\u00fclen Ermeni ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmeleri hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgiler vermektedir.<\/p>\n

Bir ba\u015fka \u00f6rnek, Kilikya Sis Ermeni Katalikosu Sahak Khapayan taraf\u0131ndan 1915 y\u0131l\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f mektuplard\u0131r. Khapayan mektuplar\u0131nda, Ermeni s\u00fcrg\u00fcnlerin Halep ve daha sonra Kud\u00fcs yollar\u0131nda ba\u015flar\u0131ndan ge\u00e7enleri anlatmaktad\u0131r.<\/p>\n

Ar\u015fiv malzemelerinin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 soyk\u0131r\u0131m sonras\u0131na aittir. Son derece zengin olan bu malzemeler aras\u0131nda, soyk\u0131r\u0131mda g\u00f6rev alm\u0131\u015f ki\u015filere ait k\u0131sa biyografi bilgilerin de bulundu\u011fu dosyalar \u00f6zel bir yer tutar. Ayr\u0131ca, \u0130stanbul\u2019daki Divan-\u0131 Harbi \u00d6rfi duru\u015fmalar\u0131 i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f, hayatta kalan Ermenilerin haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 raporlar vard\u0131r. Bu raporlarda \u00f6ld\u00fcr\u00fclen Ermenilerin isimlerini veya katiller hakk\u0131nda \u00f6zellikle ne t\u00fcr cinayetler i\u015fledikleri konusunda bilgiler bulmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Tekirda\u011f\u2019dan s\u00fcr\u00fclen Ermenilerin yollad\u0131klar\u0131 raporlar veya 1922 \u0130zmir yang\u0131n\u0131 konusunda bilgi veren mektuplar bu kategoriye \u00f6rnek olarak verilebilir. Belgeler aras\u0131nda, katliamlara \u015fahitlik etmi\u015f baz\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlara ait ifadeler de bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ar\u015fiv III\u2019de yer alan malzemeler aras\u0131nda 1919-1922 d\u00f6nemine ait, \u00c7ukurova b\u00f6lgesinden gelen raporlar \u00f6zel bir yer tutmaktad\u0131r. Tan\u0131nm\u0131\u015f yazar, aktivist, \u00f6\u011fretmen Mihran Tamatian (1863-1945), b\u00f6lgedeki genel durum, T\u00fcrk milliyet\u00e7i hareketinin faaliyetleri, soyk\u0131r\u0131mdan kurtulmu\u015f ve geri d\u00f6nm\u00fc\u015f s\u00fcrg\u00fcnler ve Ermeni yetimler konusunda d\u00fczenli raporlar g\u00f6ndermektedir. B\u00f6lgedeki Frans\u0131z kuvvetleri komutan\u0131 Albay Colonel Bremond ile yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmeler, Ermeni g\u00f6n\u00fcll\u00fc birli\u011fi hakk\u0131ndaki bilgiler raporlarda yer alan di\u011fer konular aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

Ar\u015fiv malzemeleri aras\u0131nda, Ermeni din adamlar\u0131 hakk\u0131nda geni\u015f bilgiler mevcuttur. Ermeni Kilise ve benzeri ibadet yerlerinin K\u00f6y k\u00f6y, kasaba kasaba durumu ve buralardaki faaliyetler rapor edilmi\u015ftir. Baz\u0131 din adamlar\u0131n\u0131n soyk\u0131r\u0131m s\u0131ras\u0131nda nas\u0131l \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fcklerine ili\u015fkin bilgiler de bu raporlarda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

Ar\u015fivde ayr\u0131ca, Ermenistan Cumhuriyetinin ilk Parlamento Ba\u015fkan\u0131 Avedis Aharonian\u2019a ve di\u011fer baz\u0131 \u00f6nde \u015fahsiyetlere ait mektuplar ve Paris Bar\u0131\u015f G\u00f6r\u00fc\u015fmelerine kat\u0131lan Ermeni heyetinin faaliyetleri hakk\u0131nda bol bilgi ve belge de bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u00d6zetle, Gergeryan Ar\u015fivi bug\u00fcne kadar hi\u00e7bir yerde yay\u0131nlanmam\u0131\u015f, son derece zengin Ermenice malzemeye sahiptir. Ve bu belgeler ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 beklemektedir.<\/p>\n

Bu belgelerin i\u00e7eri\u011fi konusunda daha fazla bilgi edinmek i\u00e7in bak\u0131n\u0131z (makale \u0130ngilizcedir, T\u00fcrk\u00e7esi haz\u0131rlanmaktad\u0131r): Armenian materials of the Guerguerian archive<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ar\u015fiv III\u2019de son derece zengin Ermenice belge ve d\u00f6k\u00fcmanlar bulunmaktad\u0131r. Bu malzemelerin \u00e7o\u011fu Bat\u0131 Ermenicesi ile kaleme al\u0131nm\u0131\u015f el yaz\u0131s\u0131 belgelerdir. Baz\u0131 belgeler ise Grabar olarak adland\u0131r\u0131lan Antik-Eski Ermenice ile … Continue reading III. Ermenice Malzemeler Hakk\u0131nda<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":894,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-1471","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wordpress.test.clarku.edu\/guerguerianarchive\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1471","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wordpress.test.clarku.edu\/guerguerianarchive\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/wordpress.test.clarku.edu\/guerguerianarchive\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wordpress.test.clarku.edu\/guerguerianarchive\/wp-json\/wp\/v2\/users\/894"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wordpress.test.clarku.edu\/guerguerianarchive\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1471"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/wordpress.test.clarku.edu\/guerguerianarchive\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1471\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2869,"href":"https:\/\/wordpress.test.clarku.edu\/guerguerianarchive\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1471\/revisions\/2869"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wordpress.test.clarku.edu\/guerguerianarchive\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1471"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}